نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 بخش تحقیقات گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی سیستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (AREEO)، ایران
2 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاوری، دانشگاه زابل، زابل، ایران
3 گیاهپزشکی، دانشکده علوم کشاوری، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
چکیده
کلیدواژهها
عنوان مقاله [English]
نویسندگان [English]
ترکیبات گیاهی به دلیل پتانسیلشان در کنترل آفات، به طور فزایندهای مورد بررسی قرار میگیرند. برخی ترکیبات گیاهی، از قبیل اسانسها، بر هضم و فرآیندهای متابولیکی حشرات گیاهخوار تأثیر میگذارند. در پژوهش حاضر اثرات اسانسهای گیاهی بر مرگ و میر، فیزیولوژی گوارشی و ماکرومولکولهای ذخیرهای Ephestia kuehniella Zeller (Lepidoptera: Pyralidae) بررسی شد. سمیت گوارشی اسانسهای زیره سبز (Cuminum cyminum) و شوید (Anethum graveolens) علیه لاروهای سن چهارم بید آرد ارزیابی شد. مقادیر LC50 و LT50 به ترتیب 26/13 میکرولیتر بر میلیلیتر و 28/15 ساعت برای زیره سبز و 15/6 میکرولیتر بر میلیلیتر و 39/8 ساعت برای شوید محاسبه شد. در پژوهش حاضر، اسانس A. graveolens در غلظتهای پایینتر و زمانهای کوتاهتر باعث مرگ و میر بیشتری در لاروها شد. فعالیت آنزیمهای گوارشی (به جز لیپاز) در حشرات تغذیه شده با رژیم غذایی آغشته شده به هر دو اسانس، به طور قابل توجهی کاهش یافت. علاوه بر این، مقادیر پروتئین، تری آسیل گلیسرول و گلیکوژن (به عنوان ذخایر انرژی حشرات در معرض قرار گرفته) به طور قابل توجهی کمتر بود، که نشان دهنده کاهش این ذخایر به دلیل هزینههای انرژی تحمیل شده توسط این دو اسانس است. نتایج نشان میدهد که اسانس A. graveolens نسبت به C. cyminum روی لاروهای E. kuehniella مؤثرتر است و فرآیندهای حیاتی گوارش را مختل میکند، که میتواند به خواص حشرهکشی آنها کمک کند. با این حال، مطالعات بیشتری برای گسترش تکنیکهای کپسوله کردن ترکیبات مشتقشده از گیاهان برای افزایش پایداری و اثربخشی مورد نیاز است.
کلیدواژهها [English]