فعالیت لاروکشی اسانس‌های زیره سبز (Cuminum cyminum) و شوید (Anethum graveolens) علیه بید آرد Ephestia kuehniella (Lepidoptera: Pyralidae): سنجش‌های سمیت و بیوشیمیایی

Articles in Press

Document Type : Research Paper

Authors

1 Department of Plant Protection Research, Sistan Agriculture and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Zabol, Iran

2 Department of Plant Protection, Faculty of Agriculture, University of Zabol

3 Department of Plant Protection, Faculty of Agricultural Sciences, University of Guilan, Rasht, Iran

Abstract

ترکیبات گیاهی به دلیل پتانسیل‌شان در کنترل آفات، به طور فزاینده‌ای مورد بررسی قرار می‌گیرند. برخی ترکیبات گیاهی، از قبیل اسانس‌ها، بر هضم و فرآیندهای متابولیکی حشرات گیاهخوار تأثیر می‌گذارند. در پژوهش حاضر اثرات اسانس‌های گیاهی بر مرگ و میر، فیزیولوژی گوارشی و ماکرومولکول‌های ذخیره‌ای Ephestia kuehniella Zeller (Lepidoptera: Pyralidae) بررسی شد. سمیت گوارشی اسانس‌های زیره سبز (Cuminum cyminum) و شوید (Anethum graveolens) علیه لاروهای سن چهارم بید آرد ارزیابی شد. مقادیر LC50 و LT50 به ترتیب 26/13 میکرولیتر بر میلی‌لیتر و 28/15 ساعت برای زیره سبز و 15/6 میکرولیتر بر میلی‌لیتر و 39/8 ساعت برای شوید محاسبه شد. در پژوهش حاضر، اسانس A. graveolens در غلظت‌های پایین‌تر و زمان‌های کوتاه‌تر باعث مرگ و میر بیشتری در لاروها شد. فعالیت آنزیم‌های گوارشی (به جز لیپاز) در حشرات تغذیه شده با رژیم غذایی آغشته شده به هر دو اسانس، به طور قابل توجهی کاهش یافت. علاوه بر این، مقادیر پروتئین، تری آسیل گلیسرول و گلیکوژن (به عنوان ذخایر انرژی حشرات در معرض قرار گرفته) به طور قابل توجهی کمتر بود، که نشان دهنده کاهش این ذخایر به دلیل هزینه‌های انرژی تحمیل شده توسط این دو اسانس است. نتایج نشان می‌دهد که اسانس A. graveolens نسبت به C. cyminum روی لاروهای E. kuehniella مؤثرتر است و فرآیندهای حیاتی گوارش را مختل می‌کند، که می‌تواند به خواص حشره‌کشی آنها کمک کند. با این حال، مطالعات بیشتری برای گسترش تکنیک‌های کپسوله کردن ترکیبات مشتق‌شده از گیاهان برای افزایش پایداری و اثربخشی مورد نیاز است.

Keywords

Journal of Applied Research in Plant Protection

Articles in Press, Accepted Manuscript
Available Online from 21 December 2025

Files

History

  • Receive Date: 26 July 2025
  • Revise Date: 29 September 2025
  • Accept Date: 07 October 2025

Share

How to cite

Statistics