دانشگاه تبریز پژوهش های کاربردی در گیاهپزشکی 2383-1855 14 3 2025 09 23 Biocontrol of bacterial wilt of bean (Curtobacterium flaccumfaciens pv. flaccumfaciens) using symbiotic and non-symbiotic rhizobacteria بررسی امکان مهار زیستی پژمردگی باکتریایی لوبیا ناشی ازCurtobacterium flaccumfaciens pv. flaccumfaciens با استفاده از ریزوباکترهای همزیست و غیرهمزیست 189 204 19613 10.22034/arpp.2025.19613 FA صدیقه محمدی خواه دانشگاه ولی عصر(عج) رفسنجان. بیماری شناسی گیاهی، دانشگاه ولی عصر(عج) رفسنجان، رفسنجان، ایران. پژمان خدایگان دانشگاه ولی عصر(عج) رفسنجان. بیماری شناسی گیاهی، دانشگاه ولی عصر(عج) رفسنجان، رفسنجان، ایران. خلیل ملک زاده گروه ژنتیک و تولیدات گیاهی، دانشگاه ولی عصر(عج) رفسنجان. رفسنجان، ایران. روح اله صابری ریسه دانشگاه ولی عصر(عج) رفسنجان. بیماری شناسی گیاهی، دانشگاه ولی عصر(عج) رفسنجان، رفسنجان، ایران. Journal Article 2024 03 23 Bacterial wilt caused by Curtobacterium flaccumfaciens pv. flaccumfaciens (Cff) is one of the most important diseases of common bean. The purpose of this study was to isolate and identify symbiotic and non-symbiotic rhizobacteria with antagonisitic potential against bacterial wilt of common bean and to evaluate the beneficial characteristics of bacterial isolates. A total of 100 bacterial strains were isolated from bean, soybean, lentil, chickpea, fenugreek, yellow alfalfa and alhagi. Strains were screened for their antagonistic activity. Eleven isolates were selected and their ability to induce resistance in bean plants (cv. Khomein) against Cff was tested under greenhouse conditions. Morewer, defense enzymes such as peroxidase, polyphenol oxidase, phenylalanine ammonialyase, and total phenols contents were determined in different treatments. The results showed that the level of these enzymes increased in the combination of rhizobium and pathogen. Analysis of the 16SrRNA gene sequences revealed that representative isolates belong to the genera Pantoea, Sinorhizobium, Enterobacter, Xanthomonas, and Rhizobium. Our research revealed that the isolated rhizobacteria strains exhibit both potential for biological nitrogen fixation and antagonistic activity. Given the constraints associated with chemical compounds, the employment of these bacteria as a viable solution in the management of bacterial wilt of bean appears crucial and essential for a safe, efficient, and sustainable approach. پژمردگی باکتریایی با عامل Curtobacterium flaccumfaciens pv. flaccumfaciens از مهم‌ترین بیماری‌های لوبیای معمولی است. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی امکان کنترل زیستی این بیماری با استفاده از ریزوباکترهای همزیست و غیرهمزیست انجام گرفت. در مجموع 100 جدایه باکتریایی از گیاهان لوبیا، سویا، عدس، نخود، شنبلیله، یونجه زرد و خارشتر جداسازی شدند و ویژگی‌های آنتاگونیستی در آن‌ها مورد ارزیابی قرار گرفت. یازده جدایه دارای ویژگی مناسب انتخاب شدند و توانایی آن‌ها در القای مقاومت روی گیاهان لوبیای محلی خمین در برابرCff در شرایط گلخانه مورد بررسی قرار گرفت. علاوه بر آن، سطح آنزیم‌های دفاعی پراکسیداز، پلی فنل اکسیداز، فنیل آلانین آمونیالیاز و محتوای فنل کل در تیمارهای مختلف مورد سنجش و ارزیابی قرار گرفت و مشخص شد که سطح این آنزیم‌ها در تیمارهای ترکیب رایزوبیوم و بیمارگر افزایش یافته است. نتایج آزمون‌های بیوشیمیایی و آنالیز ترادف نوکلئوتیدی ناحیه 16S rRNA نشان داد که یازده جدایه برتر متعلق به جنس‌های Sinorhizobium، Pantoea، Xanthomonas، Enterobacter وRhizobium می‌باشند. یافته‌های ما نشان داد که تعدادی از این ریزوباکترها علاوه بر توانایی بالقوه در تثبیت بیولوژیکی نیتروژن، دارای توان آنتاگونیستی نیز می‌باشند. بنابراین استفاده از این باکتری‌ها می‌تواند به عنوان جایگزینی ایمن، مؤثر و پایدار در سیستم‌های کشاورزی مورد توجه باشد.

https://arpp.tabrizu.ac.ir/article_19613_a12701bc0d79f3a3c589417cf85f1823.pdf

دانشگاه تبریز پژوهش های کاربردی در گیاهپزشکی 2383-1855 14 3 2025 09 23 Comparative efficacy of two oil-based liquids of the entomopathogenic fungus Beauveria bassiana against the silverleaf whitefly Bemisia tabaci اثر مقایسه‌ای دو نوع مایع روغنی از قارچ بیمارگر حشرات Beauveria bassianaروی سفیدبالک جالیز Bemisia tabaci 207 220 20280 10.22034/arpp.2025.20280 FA سعیده جاور ﺑﺨﺶ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﮔﯿﺎهﭘﺰﺷﮑﯽ، ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت و آموزش ﮐﺸﺎوزی و ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﯿﻌﯽ اﺳﺘﺎن گلستان، ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت، آﻣﻮزش و ﺗﺮوﯾﺞ ﮐﺸﺎورزی، گرگان، اﯾﺮان شهرام فرخی مؤسسه تحقیقات گیاه‌پزشکی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران محبوبه شریفی ﺑﺨﺶ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﮔﯿﺎهﭘﺰﺷﮑﯽ، ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت و آموزش ﮐﺸﺎوزی و ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﯿﻌﯽ اﺳﺘﺎن گلستان، ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت، آﻣﻮزش و ﺗﺮوﯾﺞ ﮐﺸﺎورزی، گرگان، اﯾﺮان کورش قادری ﺑﺨﺶ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﮔﯿﺎهﭘﺰﺷﮑﯽ، ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت و آموزش ﮐﺸﺎوزی و ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﯿﻌﯽ اﺳﺘﺎن گلستان، ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت، آﻣﻮزش و ﺗﺮوﯾﺞ ﮐﺸﺎورزی، گرگان، اﯾﺮان فاطمه سادات حسینی ﺑﺨﺶ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﮔﯿﺎهﭘﺰﺷﮑﯽ، ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت و آموزش ﮐﺸﺎوزی و ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﯿﻌﯽ اﺳﺘﺎن گلستان، ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت، آﻣﻮزش و ﺗﺮوﯾﺞ ﮐﺸﺎورزی، گرگان، اﯾﺮان Journal Article 2024 11 25 Given the significance of insect-pathogenic fungi in controlling sucking pests, this study evaluated two types of oily liquids containing Beauveria bassiana against whitefly nymphs through laboratory and greenhouse bioassays. The oily liquids were prepared using fungal conidia and blastospores separately. The first oily liquid contained liquid paraffin and tween 80, carboxymethyl cellulose and talc. The second oily liquid consisted of liquid paraffin with an emulsifier (polyethylene glycol). For comparison, fungal propagules were mixed in sterile distilled water and tween 80 (non-oily liquid treatment). Laboratory bioassays and LC50 determination were conducted on leaf surfaces, and greenhouse bioassays were performed on whitefly-infested potted plants. The survival of fungal conidia and blastospores in both oily liquids was monitored for four months at ambient and refrigerated temperatures. In laboratory bioassays, mortality rates increased with higher fungal concentrations. In greenhouse conditions, two foliar applications of the oily liquids on infested plants showed that the first oily liquid had the highest efficacy with 77.86% mortality, while the non-oily liquid had the lowest at 63.32%. The first oily liquid also demonstrated better fungal survival than the second oily liquid at both temperatures. Overall, both oily liquids exhibited higher mortality rates than the non-oily liquid in all bioassays, particularly in the greenhouse experiment. با توجه به اهمیت استفاده از قارچ های بیمارگر حشرات در کنترل آفات مکنده، در این پژوهش دو نوع مایع روغنی حاوی سویه زهرآگین از قارچ Beauveia bassiana تهیه و زیست‌سنجی‌های آزمایشگاهی و گلخانه‌ای آن روی پوره‌های سفیدبالک جالیز انجام شد. در تهیه مایع روغنی از کنیدیوم و بلاستوسپور قارچ به صورت جداگانه استفاده شد. مایع روغنی اول، حاوی پارافین مایع و تویین 80، کربوکسی متیل سلولز و تالک و مایع روغنی دوم، از پارافین مایع به همراه امولسیفایر (پلی‌اتیلن گلایکول) تشکیل شده است. برای مقایسه، پروپاگول های قارچی در آب مقطر استریل و تویین 80 مخلوط شدند (تیمار مایع غیر روغنی). زیست سنجی آزمایشگاهی و تعیین LC50 در شرایط آزمایشگاهی روی سطح برگ و زیست‌سنجی گلخانه ای در گلدان روی گیاهان آلوده به آفت انجام شد. در این پژوهش هم‌چنین زنده مانی کنیدیوم و بلاستوسپور‌های قارچ در هر دو مایع روغنی تا چهار ماه در دمای محیط آزمایشگاه و در یخچال بررسی شد. در زیست سنجی آزمایشگاهی، در همه تیمارها با افزایش غلظت قارچ میزان مرگ نیز افزایش داشته است. در شرایط گلخانه با دو نوبت پاشش مایع روغنی روی بوته‎ های آلوده، بهترین تاثیر را تیمار مایع روغنی اول با 86/77 درصد تلفات و کم‌ترین تاثیر را تیمار مایع غیر روغنی با 32/63 درصد نشان داد. زنده مانی قارچ در مایع روغنی اول در هر دو دمای مورد مطالعه نسبت به مایع روغنی دوم بهتر بوده است. در همه زیست سنجی ها و به‌ویژه در آزمایش گلخانه‌ای، هر دو مایع روغنی درصد مرگومیر بالاتری نسبت به مایع غیر روغنی روی پوره‌های سفیدبالک نشان دادند.

https://arpp.tabrizu.ac.ir/article_20280_20ae5e4204e994034c7577b3de5ec820.pdf

دانشگاه تبریز پژوهش های کاربردی در گیاهپزشکی 2383-1855 14 3 2025 09 23 Feeding from pollen grains of five ornamental roses: its effects on reproductive characteristics and demographic parameters of the predatory mite Amblyseius swirskii تغذیه از دانه‌های گرده پنج رز زینتی: تأثیر آن روی ویژگی‌های تولیدمثلی و پارامترهای جدول زندگی کنه شکارگر Amblyseius swirskii 223 236 20101 10.22034/arpp.2025.20101 FA نیما صداقت زاده گروه گیاهپزشکی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران شیما رحمانی گروه گیاهپزشکی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 2024 11 30 The predatory mite Amblyseius swirskii is one of the most important biological control agents. The pollen grains of various Rosaceae plants have been effective in improving the development and reproduction of general phytoseiid predatory mites. This study investigated the effects of feeding from pollen grains of five ornamental roses (China rose, Damask rose, Avalanche rose, Iceberg rose and Samurai rose) on the mite life parameters. The experiments were conducted at 25 ± 2◦C, relative humidity of 60 ± 10%, and a photoperiod of 16 hours. In control, mites were fed with the eggs and immature stages of Tetranychus urticae. The results showed that the intrinsic rate of increase (r) in the predators fed with China rose pollen (0.206 day-1), followed by Damask rose pollen (0.199 day-1), was higher than the rest and followed by Avalanche, Samurai, Iceberg pollen, and control with the values of 0.171, 0.166, 0.164, and 0.156 day-1, respectively. The pre-adult mortality in China rose pollen treatment was 10.4%, but the mites in this treatment developed faster (6.26 days) and started laying eggs in a shorter time (7.46 days). Also, the oviposition time and the number of eggs laid in the mites fed with Damask rose pollen (29.25 days, 59.38 eggs/female, respectively) followed by China rose pollen (24.35 days, 42.65 eggs/female, respectively) were more than others. Therefore, all rose pollen grains were suitable food for the development and reproduction of A. swirskii mites. However, pollens of China and Damask roses showed better performance in population growth of this predatory mite. کنه شکارگر Amblyseius swirskii از جمله عوامل مهم کنترل بیولوژیک است. از آنجایی که گرده گیاهان مختلف تیره گلسرخیان به عنوان عاملی اثربخش در بهبود نشوونما و تولیدمثل فیتوزئیدهای شکارگر عمومی معرفی شدهاند، در این مطالعه اثر تغذیه از دانه های گرده پنج رز زینتی (رز مینیاتوری، گل محمدی، رز سفید آوالانچ، رز سفید آیس برگ و رز قرمز سامورائی) بر پارامترهای زیستی این شکارگر مورد بررسی و مقایسه قرار گرفت. آزمایش ها در دمای 2 ± 25 درجه سلسیوس، رطوبت نسبی 10 ± 60 درصد و دوره نوری 16 ساعت روشنایی انجام شدند. در تیمار شاهد، کنه ها با تخم و سایر مراحل نارس کنه تارتن دولکه ای Tetranychus urticae تغذیه شدند. بر اساس نتایج، نرخ ذاتی افزایش جمعیت (r) در شکارگران تغذیه شده با گرده های رز مینیاتوری (206/0 برروز) و گل محمدی (199/0 برروز) بیشتر از بقیه بود. بعد آن، در تیمارهای گرده های رز آوالانچ، سامورایی، آیس برگ و شاهد، به ترتیب 171/0، 166/0، 164/0 و 156/0 بر روز برآورد شد. با وجود مرگ ومیر 4/10 درصدی افراد نارس در تیمار گرده رز مینیاتوری، طول دوره نارس (26/6 روز) و نیز طول دوره پیش از تخم گذاری (2/1 روز) کوتاهتر بود. همچنین، زادآوری و طول دوره تخم گذاری در تیمار گرده گل محمدی (به ترتیب 38/59 تخم/ماده، 25/29 روز) و سپس رز مینیاتوری (به ترتیب 65/42 تخم/ماده، 35/24 روز) بیشتر از سایر تیمارها برآورد شد. بنابراین، تمامی دانه های گرده غذای مناسبی برای این کنه شکارگر بودند، هرچند، گرده های رز مینیاتوری و گل محمدی در مقایسه با تیمارهای دیگر، عملکرد بهتری را در رشدِ جمعیت آن نشان دادند.

https://arpp.tabrizu.ac.ir/article_20101_dd5f8acb7b6b636a2b73817fcbc4ea3e.pdf

دانشگاه تبریز پژوهش های کاربردی در گیاهپزشکی 2383-1855 14 3 2025 09 23 Biological control of root-knot nematode (Meloidogyne javanica) on tomato plant by some plant growth promoting bacteria (PGPRs) کنترل زیستی نماتد ریشه گرهی (Meloidogyne javanica) در گوجه ‏فرنگی توسط برخی از باکتری‌های محرک رشد 239 250 19831 10.22034/arpp.2025.19831 FA محمد هادی پور گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران حسین میرزایی نجفقلی گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران کورش عزیزی گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران Journal Article 2025 01 04 Root-knot nematodes (Meloidogyne spp.) are among the most important pathogens of plants, including tomato. In this study the effect of six bacteria viz., Bacillus amyloliquefaciens, Curtobacterium sp., Staphylococcus epidermidis, Stenotrophomonas rhizophila, Pseudomonas sp., and Stenotrophomonas sp. strain LU2 on Meloidogyne javanica was investigated. In the egg hatching test in laboratory conditions eighy days after inoculation, respectively Curtobacterium sp. with 61%, B. amyloliquefaciens with 46%, and Stenotrophomonas sp. with 26% showed the most control effect. In testing the number of live larvae in laboratory conditions, three days after inoculation, respectively Curtobacterium sp. with 43% mortality, B. amyloliquefaciens with 32% mortality, and Stenotrophomonas sp. with 8/5% mortality showed the most control effect. In the growth indices related to the greenhouse among the infected and healthy treatments, the treatments (with and without nematode - Curtobacterium sp.) in the plant height index respectively with 16, 22%, in the root length index with 20, 34% in plant fresh weight index with 40, 86% and in plant dry weight index with 30, 69% compared to control with nematodes showed the most positive effect. Also, the treatments (with and without nematode - B. amyloliquefaciens) in plant height with 14, 17, in root length with 5/76, 22, in plant fresh weight with 29, 36, in plant dry weight index with 23, 26 percent compared to control with nematodes showed a positive effect. The number of galls in one gram of root, the number of eggs in one gram of root of the treatment containing the bacteria Curtobacterium sp. 84%, 15%, and 70%, respectively, and B. amyloliquefaciens respectively showed 73%, 5/9%, and 66% control compared to the control. نماتدهای ریشه گرهی (Meloidogyne spp.) از مهمترین بیمارگرهای گیاهان از جمله گوجه‌فرنگی هستند. در این پژوهش تاثیر شش باکتری Bacillus amyloliquefaciens،Curtobacterium sp.، Staphylococcus epidermidis،Stenotrophomonas rhizophila،Pseudomonas sp. و Stenotrophomonas sp. strain LU2 بر نماتد M. javanica در گوجه فرنگی بررسی شد. در آزمون تاثیر این باکتری‏ ها بر تفریخ تخم این نماتد در شرایط آزمایشگاهی Curtobacterium sp. با 61%، S. rhizophila با 52% و B. amyloliquefaciens با 46% به ترتیب بیشترین اثر کنترلی را نشان دادند. در آزمون تاثیر باکتری‏ ها بر مرگ ومیر لاروها در شرایط آزمایشگاهی به ترتیب Curtobacterium sp. با 43%، S. epidermidis با 33% و B. amyloliquefaciens با 32% بیشترین تاثیر را داشتند. در شاخص‌های رشدی گیاه در گلخانه در تیمارهای با و بدون نماتد حاوی باکتری تیمار بدون نماتد حاوی باکتری S. Rhizophila و تیمار نماتددار حاوی باکتری S. epidermidis در شاخص ارتفاع بوته به ترتیب با 48، 18%، در شاخص طول ریشه با 49، 29%، در شاخص وزن تر بوته با 178، 39% و در شاخص وزن خشک بوته با 182، 30% بیشترین تاثیر مثبت را نسبت به تیمار نماتد نشان دادند. در شاخص‌های بیماریزایی مربوط به تعداد لارو در 100 گرم خاک، تعداد گال در یک گرم ریشه، تعداد تخم در یک گرم ریشه تیمار حاوی باکتری Curtobacterium sp.به ترتیب84%، 15%، 70% و تیمار حاوی باکتری B. amyloliquefaciens به ترتیب 73%، 9/5%، 66% و تیمار حاوی باکتری S. epidermidis به ترتیب %84، %42، %17 کنترل را نسبت به شاهد آلوده به نماتد بدون باکتری نشان دادند.

https://arpp.tabrizu.ac.ir/article_19831_98779f805e20f113e9c7dcd9c5e62e45.pdf

دانشگاه تبریز پژوهش های کاربردی در گیاهپزشکی 2383-1855 14 3 2025 09 23 Effect of potassium sulfite compared with biological and chemical components against tea root lesion nematode (Pratylenchus loosi) کارایی سولفیت پتاسیم در مقایسه با ترکیبات زیستی و شیمیایی علیه نماتد مولد زخم ریشه‌ چای (Pratylenchus loosi) 253 262 20281 10.22034/arpp.2025.20281 FA سمیرا مهرزاد سلاکجانی گروه گیاهپزشکی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران سالار جمالی گروه گیاهپزشکی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران علی سراجی پژوهشکده چای، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، لاهیجان، ایران صنم صفائی چائی‌کار پژوهشکده چای، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، لاهیجان، ایران Journal Article 2025 01 29 Root lesion nematode, Pratylenchus loosi is one of the important damaging agent of tea crop in world and Iran which, causing quantitative and qualitative damage to this crop. In this research, the effectiveness of Potassium Sulfite at the rate of 5, 10 and 15 g and chemical and organic nematicide of Flopiram (Velum) at 0.5, 1, and 1.5 ml, Cadusafos (Rugby) at 7.5 g, Nemaclean biofertilizer at 5, 15, and 20 ml for each young tea seedling along with healthy and infected control plants against root lesion nematode were evaluated. The experiment was conducted in a completely randomized block design with 12 treatments and 5 repetitions at Shaft Shahid Eftekhari tea research station (Fashalam) in the west of Guilan province. The studied indices were diameter, height, and weight, root mass, root fresh weight, shoot fresh and dry weight of seedling, nematode population in 100 g of soil, and in one gram of root measured and recorded, too. Results showed that Rugby treatment, in two indices of root mass and fresh root weight, Velum 1 treatment, in shoot fresh weight, Velum 1.5 and Potassium Sulfite 5, in shoot dry weight, Velum 1.5 in two nematode population indices in soil and roots, had the best effect. Results of this study revealed that the Rugby and Velum components had the greatest impact on performance indices. Potassium sulfite and Nemaclean compounds in terms of population reduction in the soil and roots, can be considered as a safe alternative in the integrated management of tea root lesion nematode. نماتد زخم ریشه‌ چای (Pratylenchus loosi)، یکی از عوامل خسارت‌زا در جهان و ایران بوده و باعث خسارت کمی و کیفی به این محصول می‌شود. در این تحقیق، کارایی سولفیت پتاسیم به میزان پنج، 10 و 15 گرم و نماتدکش های شیمیایی و آلی فلوپیرام (ولوم) به میزان نیم، یک و یک و نیم میلی لیتر، کادوزافوس (راگبی) به میزان هفت و نیم گرم، کود زیستی نماکلین به میزان پنج، 15 و 20 میلی لیتر برای هر نهال جوان چای همراه با شاهدهای سالم و آلوده برای کنترل نماتد مولد زخم ریشه‌ چای مورد ارزیابی قرار گرفت. آزمون در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 12 تیمار و پنج تکرار در ایستگاه تحقیقات چای شهید افتخاری شفت (فشالم) در غرب استان گیلان اجرا شد. شاخص‌های قطر، ارتفاع و وزن نهال، حجم ریشه، وزن تر ریشه، وزن تر و خشک اندام هوایی، جمعیت نماتد در 100 گرم خاک و یک گرم ریشه اندازه‌گیری و ثبت گردید. نتایج نشان داد که تیمار راگبی در دو شاخص حجم ریشه و وزن تر ریشه؛ تیمار ولوم یک، در شاخص وزن تر اندام هوایی؛ ولوم یک و نیم و سولفیت پتاسیم پنج، در شاخص وزن خشک اندام هوایی؛ تیمار ولوم یک و نیم در دو شاخص جمعیت نماتد در خاک و ریشه بهترین اثر بخشی را داشتند. نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که دو ترکیب راگبی و ولوم، از بیشترین تأثیر در شاخص‌ها برخوردار بودند. ترکیب‌های سولفیت پتاسیم و نماکلین از نظر کاهش جمعیت در خاک و ریشه می‌توانند به‌عنوان گزینه ای در مدیریت تلفیقی نماتد مولد زخم ریشه‌ چای مورد توجه واقع شوند.

https://arpp.tabrizu.ac.ir/article_20281_84c31baadf63603cac71f38e43e3a8ee.pdf

دانشگاه تبریز پژوهش های کاربردی در گیاهپزشکی 2383-1855 14 3 2025 09 23 Evaluating lethal effects of Xanthium strumarium and Ageratum houstonianum extracts, on potato tuber moth, Phthorimaea operculella بررسی اثرات کشندگی عصاره گیاهان توق، Xanthium strumarium و گل ابری، Ageratum houstonianum بر بید سیب‌زمینی Phthorimaea operculella 265 277 20102 10.22034/arpp.2025.20102 FA داود محمدی گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران ناصر عیوضیان کاری گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران الهام دهقانپور باروج گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران حسین هاشم پور گروه شیمی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران Journal Article 2025 02 16 Potato tuber moth, Phthorimaea operculella is a serious insect pest of potato that infects its host plants in fields and stored conditions. In this study the biological activity of n-hexane, dichloromethane and acetone extracts of Ageratum houstonianum, Xanthium strumarium were evaluated against larvae of PTM. Insects reared on potato tubers in controlled condition. Maceration method was used for extraction. Fumigant and oral toxicity of extracts studied according to standard bioassay methods. In addition, effects of three sublethal concentrations including LC20, LC50 and LC80 on some biological parameters such as larval life span and adult’s emergence were studied. The results revealed that, all extracts of X. strumarium did not affect first instar larva of potato tuber moth by fumigant application. However, A. houstonianum dichloromethane and hexane extracts with LC50 values of 0.546 and 0.236 mg/l air showed the lowest and highest fumigant toxicity against PTM 1st larval instars respectively. About oral toxicity, the results showed that dichloromethane and acetone extracts of X. strumarium with LC50 values of 96.98 and 14.30 mg/l have the least and most toxicity against 1st larval instars of PTM respectively. The hexane and dichloromethanolic extracts of A. houstonianum with LC50 values of 13.24 and 27.01 mg/l respectively showed the most and least oral toxicity against first larval instars of PTM. The life span of PTM larvae statistically was not affected by extracts. However, about adult’s emergence the results were different and in the application of LC80 and LC50 concentrations of A. houstonianum only 6.67 and 33.33% adult emergence recorded. Application of LC80 concentration of X. strumarium extracts reduced adult emergence by 74-87% in comparing with controls. Acording to acute and chronic toxicity of extracts it is possible to use them in management of PTM with compelimentary studies and formulation of extracts. ﺑﯿﺪ ﺳﯿﺐزﻣﯿﻨﯽPhthorimaea operculella ﯾﮑﯽ از آﻓﺎت ﻣﻬﻢ ﺳﯿﺐزﻣﯿﻨﯽ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ که خسارت زیادی در مزرعه و انبار بر گیاهان میزبان خود وارد می کند. در این تحقیق به عنوان روشی جایگزین، اثرات زیستی عصاره های هگزانی، دیکلرومتانی و استونی گیاهان گل ابری Ageratum houstonianum و توق Xanthium strumarium ، روی مراحل مختلف زیستی بید سیب زمینی مطالعه شد. حشرات در شرایط کنترل شده روی غده های سیب زمینی پرورش یافتند. عصاره های مورد نیاز با خشکاندن گیاهان در شرایط سایه و سپس خیساندن در حلال های مختلف بر اساس قطبیت، تهیه گردید. اثرات تدخینی و گوارشی عصاره ها و همچنین تاثیر سه غلظت کشنده 20، 50 و 80 درصد آنها بر طول دوره زیستی و درصد ظهور حشرات کامل بید سیب زمینی مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج نشان داد، عصاره های گیاه توق، X. strumarium اثر تدخینی روی لارو یک روزه بید سیب زمینی نداشته و عصاره دیکلرومتانی گل ابری، A. houstonianumبا LC50 معادل546/0میلی گرم بر لیتر هوا و عصاره استونی A. houstonianum با LC50 معادل 236/0 میلی گرم بر لیتر هوا، به ترتیب کمترین و بیشترین سمیت تدخینی را علیه لاروهای سن اول بید سیب زمینی نشان دادند. همچنین در بررسی اثرات گوارشی مشخص گردید که عصاره دیکلرومتانی X. strumarium با LC50 معادل 98/96 میلی گرم بر لیتر دارای کمترین سمیت و عصاره استونی X. strumarium با LC50 معادل 30/14 میلی گرم بر لیتر دارای بیشترین سمیت بر لاروهای یک روزه بید سیب زمینی می باشد. در بررسی اثرات زیستی عصاره ها نتایج نشان داد، طول دوره رشدی لاروهای بید سیب زمینی تحت تاثیر تغذیه از عصاره ها، اختلاف معنی داری با تیمار شاهد نداشت ولی در خصوص درصد ظهور حشرات کامل نتیجه بسیار متفاوت بود و غلظت های بالای عصاره های مورد بررسی باعث کاهش معنی داری در درصد ظهور حشرات کامل شدند و بخصوص در عصاره هگزانی و دیکلرو متانی گل ابری در دو غلظت LC80 و LC50 به ترتیب فقط 67/6 و 33/33 درصد ظهور برای حشرات کامل ثبت گردید. در تیمار با غلظت اول عصاره های توق نیز بین 13 الی 26 درصد ظهور حشرات کامل ثبت گردید که در مقایسه با شاهد بسیار کمتر بود. با توجه به اثرات حاد و مزمن مشاهده شده شاید با مطالعات تکمیلی و فرمولاسیون عصاره ها بتوان از عصاره این گیاهان در مدیریت بید سیب زمینی استفاده کرد.

https://arpp.tabrizu.ac.ir/article_20102_eb944089cec83aac4880c2c7ae209200.pdf

دانشگاه تبریز پژوهش های کاربردی در گیاهپزشکی 2383-1855 14 3 2025 09 23 Evaluation of population fluctuations of the lily beetle Lilioceris faldermanni and introduction of its natural enemies in Damash, Guilan Province ارزیابی تغییرات جمعیت سوسک سوسن چلچراغ Lilioceris faldermanni و معرفی دشمنان طبیعی آن در داماش استان گیلان 279 294 20282 10.22034/arpp.2025.20282 FA زهرا مجیب حق قدم مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان، سازمان تحقیقات،آموزش و ترویج کشاورزی ،رشت، ایران محمدرضا عباسی مژدهی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان، سازمان تحقیقات،آموزش و ترویج کشاورزی ،رشت، ایران فاطمه عسکری بزایه مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان، سازمان تحقیقات،آموزش و ترویج کشاورزی ،رشت، ایران مجید مردانی سفید مزگی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان، سازمان تحقیقات،آموزش و ترویج کشاورزی ،رشت، ایران فاطمه خانجانی اداره کل حفاظت محیط زیست استان گیلان، رشت، ایران محسن یوسف پور رشتی سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، تهران، ایران Journal Article 2025 02 26 The beetle Lilioceris faldermanni is a major pest affecting the Chehel Cheragh Lily in the Damash region of Gilan Province. Both its larvae and adults damage the aerial parts of the plant. From March 2018 to October 2021, the population dynamics of this pest was studied in Damash, Guilan Province. After selecting an appropriate number of samples in each area, population fluctuations were analyzed based on the average number of larvae and adults per sampling. The study revealed that overwintering adults emerge in late March, peaking in density within 45 days. Egg-laying begins in mid-April, and the first-generation adults appear between late June and early July, with a significant increase in population density. Three generations of this pest were recorded in the Damash region. The results of the correlation analysis between the different developmental stages of the pest and the average daily temperature showed a significant correlation at the 0.05 level between the population changes of adult insects, immature stages, and eggs. The spatial distribution pattern of this pest for all developmental stages over the four years in the Damash region was found to be aggregated. In this study, four species of ladybugs from the Coccinellidae family were collected and reported for the egg and larval stages, as well as one genus of parasitic fly from the Tachinidae family. سوسک چلچراغLilioceris faldermanni آفت مهم گیاه سوسن چلچراغ در منطقه داماش استان گیلان است که هر ساله لاروها و حشرات کامل آن به اندام‌های هوایی گیاه، خسارت وارد می‌آورند. تغییرات جمعیت لاروها و حشرات بالغ آن از اسفند 1396 تا مهر ‌ماه 1400 در منطقه داماش مورد ارزیابی قرار گرفت و پس از انتخاب تعداد نمونه مناسب در هر منطقه، دو هفته یکبار مراحل رشدی آفت از روی بوته‌ها شمارش و ثبت شد. با استفاده از میانگین تعداد لاروها و حشرات کامل در هر نمونه برداری، نوسانات جمعیت آفت تعیین شد. نتایج نشان داد حشرات کامل زمستان‌گذران به تدریج از اواخر اسفند‌ ماه روی بوته‌های سوسن چلچراغ ظاهر می‌شوند و طی 45 روز به اوج تراکم جمعیت می‌رسند. تخم‌گذاری این حشرات از اواسط فروردین ماه آغاز می‌شود. اولین ظهور حشرات بالغ نسل اول در هفته آخر خرداد تا هفته اول تیر ماه ثبت شد که در این مدت تراکم جمعیت حشرات کامل با افزایش قابل توجهی مواجه می‌شود. از این آفت سه نسل در منطقه داماش ثبت شد. نتایج بررسی همبستگی بین مراحل مختلف رشدی آفت با میانگین دمای روزانه نشان داد بین تغییرات جمعیت حشرات کامل، مراحل نابالغ و تخم همبستگی در سطح 05/0 معنی دار می‌باشد. الگوی توزیع فضایی این آفت برای همه مراحل رشدی نیز طی چهار سال در منطقه داماش، از نوع تجمعی به دست آمد. در این پژوهش چهار گونه کفشدوزک شکارگر از خانواده Coccinellidae برای مراحل تخم و لارو و یک جنس مگس پارازیتوئید از خانواده Tachinidae جمع‌آوری و گزارش شدند.

https://arpp.tabrizu.ac.ir/article_20282_a7438f2e5eda17894a67d262543cdf2c.pdf