دانشگاه تبریز پژوهش های کاربردی در گیاهپزشکی 2383-1855 14 4 2025 12 22 Effect of plant essential oils on pseudomonas syringae pv. syringae, the causal agent of bacterial canker of almond تاثیر اسانس‌های گیاهی بر pv. syringae Pseudomonas syringae عامل بیماری شانکر باکتریایی بادام 373 384 21497 10.22034/arpp.2025.21497 FA محمدرضا ارژنگ گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران جلال غلام نژاد گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران اعظم جعفری گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران حیدر مفتاحی زاده گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران Journal Article 2025 07 30 Bacterial canker disease caused by <em>Pseudomonas syringae</em> pv. <em>syringae</em> (<em>Pss</em>) is one of the destructive diseases of almond trees. Due to the harmful effects of chemical compounds, researchers are seeking suitable alternatives for these compounds; one of these solutions is the use of essential oils and natural compounds, which, in addition to not having phytotoxic effects on plants, are not harmful to human and animal health. The present study was conducted with the aim of investigating and comparing the effect of essential oils of lavender, mountain thyme, mountain oregano, Cardueae and red root amaranth, along with the chemical compound Bordofix, on inhibiting the growth of <em>Pss</em> bacteria and suppressing the symptoms of <em>Pss</em>-induced leaf spot under laboratory conditions. In the bacterial growth inhibition test, mountain thyme essential oil at concentrations of 500 and 750 mg/L with 79.8% and 82.38% inhibition, respectively, and lavender essential oil at a concentration of 750 mg/L with 78.30% inhibition, showed the highest inhibition, which were not significantly different from Bordofix 500 mg/L. The greatest reduction in leaf spot symptoms in this study was related to mountain thyme essential oil at a concentration of 750 mg/L, which, with a 69.66% reduction in leaf spot symptoms, showed a significant difference compared to the Bordofix treatment at a concentration of 500 mg/L; also, lavender essential oil at a concentration of 750 mg/L and mountain thyme essential oil at a concentration of 500 mg/L did not show a significant difference in suppressing bacterial leaf spot symptoms. Based on the results of the aforementioned research, it is suggested that by preparing suitable formulations of mountain thyme and lavender essential oils and using them as alternatives to Bordofix, can be taken as effective steps towards managing almond bacterial canker disease and promoting environmental health. بیماری شانکر باکتریایی با عامل (<em>Pss</em>) pv. <em>syringae</em> <em>Pseudomonas syringae</em> یکی از بیماری‌های مخرب درختان بادام است. محققان به علت اثرات زیان‌بار ترکیبات شیمیایی به دنبال جایگزین مناسبی برای این ترکیبات هستند؛ یکی از این راه‌حل‌ها استفاده از اسانس‌ها و ترکیبات طبیعی است، که علاوه بر اینکه خاصیت گیاه‌سوزی در گیاهان را ندارند، برای سلامتی انسان و جانوران نیز مضر نیستند. تحقیق حاضر با هدف بررسی و مقایسه اثر اسانس ­های گیاهی اسطوخودوس، آویشن کوهی، پونه کوهی، کارده و بن‌سرخ به همراه ترکیب شیمیایی بردوفیکس بر مهار رشد باکتری <em>Pss</em> و مهار علایم لکه برگی ناشی از <em>Pss</em> در شرایط آزمایشگاهی انجام گرفت. در آزمون مهار رشد باکتری، اسانس های آویشن کوهی با غلظت‌های 500 و 750 میلی­گرم بر لیتر به ترتیب با 8/79 درصد و 38/82 درصد بازدارندگی و اسانس اسطوخودوس با غلظت 750 میلی­گرم بر لیتر با 30/78 درصد بازدارندگی، بیشترین بازدارندگی را اعمال نمودند، که از نظر آماری اختلاف معنی‌داری با بردوفیکس 500 میلی‌گرم بر لیتر نداشتند. بیشترین کاهش علایم لکه برگی در این پژوهش مربوط به اسانس آویشن کوهی با غلظت ۷۵۰ میلی‌گرم بر لیتر بود که با کاهش علایم لکه برگی به میزان 66/69 درصد،  تفاوت معنی‌داری در مقایسه با تیمار بردوفیکس با غلظت 500 میلی­ گرم بر لیتر نشان داد؛ همچنین اسانس اسطوخودوس با غلظت 750 میلی‌گرم بر لیتر و اسانس­ آویشن کوهی با غلظت 500 میلی‌گرم بر لیتر از نظر آماری اختلاف معنی‌داری در مهار علایم لکه برگی باکتریایی نشان ندادند. بر اساس نتایج حاصل از پژوهش فوق پیشنهاد می‌گردد که با تهیه فرمولاسیون‌های مناسب از اسانس‌های آویشن کوهی و اسطوخودوس و کاربرد آن‌ها به عنوان جایگزین بردوفیکس، در راستای مدیریت بیماری شانکر باکتریایی بادام و سلامت محیط زیست گام های موثری برداشت. https://arpp.tabrizu.ac.ir/article_21497_0870be1263da58b87af781c61d2ba526.pdf