دانشگاه تبریز پژوهش های کاربردی در گیاهپزشکی 2383-1855 14 4 2025 12 22 Biocontrol of Fusarium crown and root rot of cucumber using selected endophytic bacteria under laboratory and greenhouse conditions مهار زیستی بیماری پوسیدگی طوقه و ریشه فوزاریومی خیار با استفاده از باکتری‌های اندوفیت انتخابی در شرایط آزمایشگاه و گلخانه 341 354 20880 10.22034/arpp.2025.20880 FA جهانشیر امینی گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران محسن ساعدپناه گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران زهرا علیجانی گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران کیوان کریمی گروه گیاه‎پزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی صفی آباد دزفول، دزفول، ایران Journal Article 2025 06 13 Fusarium crown and root rot is one of the most important diseases affecting cucumber crop worldwide. In this study, the inhibitory potential of six selected endophytic bacterial strains including, Staphylococcus sciuri (MarR44), Serratia rubidaea (Mar61-01), Bacillus atrophaeus (DM6120), Bacillus sp. (MarG19), Bacillus sp. (MarH51), and Bacillus sp. (TN16) was evaluated to control this disease in cucumber, under laboratory and greenhouse conditions following a completely randomized design. Under laboratory conditions, the inhibitory effects of these six strains were significant compared to the control in dual-culture, volatile metabolites, non-volatile metabolites, and spore germination assays. In each assay, the bacterial strains S. sciuri (MarR44) with 56%, S. rubidaea (Mar61-01) with 75.8%, S. rubidaea (Mar61-01) with 11%, and Bacillus sp. (MarH51) with 76.53% exhibited the highest suppression of mycelial growth and spore germination of the pathogen, respectively. Greenhouse experiments using two methods of seed treatment and soil inoculation with endophytic bacterial strains in pathogen-infested soil demonstrated that the endophytic bacterial strains reduced disease incidence by over 60%. Furthermore, the bacterial strains significantly increased all growth parameters even in the presence of the pathogen as compared to control treatment in both methods. The findings indicated that the endophytic bacterial strains in this study possess considerable potential for suppressing Fusarium crown and root rot in cucumber. بیماری پوسیدگی طوقه و ریشه فوزاریومی از مهم‌ترین بیماری‌های محصول خیار در سراسر جهان محسوب می‌شود. در این پژوهش پتانسیل مهار کنندگی شش استرین باکتریایی‌ اندوفیت انتخابی شاملStaphylococcus sciuri (MarR44)، Serratia rubidaea (Mar61-01)، (Bacillus atrophaeus (DM6120،Bacillus sp. (MarG19)، Bacillus sp. (MarH51) و Bacillus sp. (TN16) در شرایط آزمایشگاه و گلخانه در قالب طرح کاملا تصادفی جهت کنترل این بیماری مورد ارزیابی قرار گرفت. در شرایط آزمایشگاه توان بازدارندگی این شش استرین در روش‌های کشت متقابل، تاثیر متابولیت‌های فرّار، تاثیر متابولیت‌های غیر فرار و تاثیر آن‌ها روی جوانه‌زنی اسپور قارچ بیمارگر در مقایسه با شاهد معنی‌دار بود به‌طوری‌که در هر آزمون به ترتیب استرین‌های S. sciuri (MarR44) با 56%، S. rubidaea (Mar61-01) با 8/75%، S. rubidaea (Mar61-01) با 11% و Bacillus sp. (MarH51) با 53/76% بیشترین تاثیر را در ممانعت از رشد میسلیومی و جوانه‌زنی اسپور بیمارگر داشتند. بررسی‌های گلخانه‌ای به دو روش بذرمال و مایه‌زنی خاک با استرین‌های باکتریایی اندوفیت در خاک مایه‌زنی شده با قارچ بیمارگر نشان داد که استرین‌های باکتریایی اندوفیت کارایی بیش از 60 درصدی را در بازدارندگی بیماری از خود نشان دادند. همچنین بررسی تاثیر استرین‌های باکتریایی روی شاخص‌های رشدی گیاه خیار حتی در حضور قارچ بیمارگر نشان داد که در هر دو روش بذرمال و مایه‌زنی خاک شاخص‌های اندازه‌گیری شده در مقایسه با شاهد به طور معنی‌داری افزایش یافتند. نتایج این مطالعه نشان داد که استرین‌های باکتریایی اندوفیت مطالعه شده در این پژوهش از توان و پتانسیل بالقوه‌ای در بازدارندگی از بیماری پوسیدگی طوقه و ریشه فوزاریومی خیار برخوردار می‌باشند.

https://arpp.tabrizu.ac.ir/article_20880_1f4cd6246908bc23f5c9f0063c70f292.pdf