دانشگاه تبریز پژوهش های کاربردی در گیاهپزشکی 2383-1855 14 1 2025 03 21 Influencing larval development: how insect growth regulators modulate fat, protein, and enzyme levels in Helicoverpa armigera تنظیم می کنند Helicoverpa armigera موثر بر نمو لاروی; چگونه تنظیم کننده های رشد حشرات سطوح چربی، پروتئین و آنزیم را در 35 46 19712 10.22034/arpp.2025.19712 FA لیلا ذال پور گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران رضا فرشباف پورآباد گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه اژه، 35100، ازمیر، ترکیه داود محمدی گروه گیاه پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران رقیه کریم ‏زاده گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران آرش زیبایی گروه گیاهپزشکی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران Journal Article 2025 01 26 The current study was designed to determine the toxicity of pyriproxyfen, lufenuron and tebufenozide on the 3^rd instar larvae of <em>Helicoverpa armigera</em>. The insecticides were incorporated into the diet and exposed to the larvae then three concentrations of LC₃₀, LC₅₀ and LC₇₀ of pyriproxyfen, tebufenozide and lufenuron were tested to assay larval weight, amount of fat and protein as well as the activity of three digestive enzymes. Bioassay revealed the LC₅₀ values of 3.7, 12.49 and 1.56 mg ai/L, respectively. Increased concentrations of the insecticides significantly decreased the larval weight and the amount of fat and protein compared to control as the least value was recorded on LC₇₀ concentration of lufenuron. The LC₅₀ concentrations of tebufenozide and lufenuron caused the least activity of α-amylase, lipase and protease in the treated <em>H. armigera </em>larvae compared to control. The results demonstrated that not only pyriproxyfen, tebufenozide and lufenuron have proper entomotoxicity against <em>H. armigera </em>larvae but also they significantly affect some physiological traits in both sublethal and lethal concentrations. پژوهش حاضر برای تعیین سمیت پیروپیروکسی‏فن، لوفنورون و تبوزید علیه لاروهای سن سوم کرم غوزه پنبه طراحی شد. حشره ‏کش ‏ها با رژیم غذایی مخلوط و در معرض لاروها قرار گرفتند. سپس، سه غلظت LC₃₀، LC₅₀ و LC₇₀ پیروپیروکسی‏فن، لوفنورون و تبوزید برای ارزیابی وزن لاروی، مقدار چربی و پروتئین و همینطور فعالیت آنزیم‏ های گوارشی سنجش شدند. زیست‏ سنجی مقدار LC₅₀  7/3، 49/12 و 56/1 میلی‏گرم ماده موثره بر لیتر را نشان داد. افزایش غلظت حشره‏ کش ‏ها به طور معنی‏ داری وزن لارو و مقدار چربی و پروتئین را در مقایسه با شاهد در کمترین مقدار LC₇₀ لوفنورون کاهش داد. غلظت LC₅₀ تبوفنوزید و لوفنورون سبب حداقل فعالیت آلفا-آمیلاز، لیپاز و پروتئیاز در لاروهای تیمار در مقایسه با شاهد شد. نتایج نشان دادند که نه فقط پیروپیروکسی‏فن، تبوفنوزید و لوفنورون تاثیر حشره‏ کشی مناسبی علیه لاروهای کرم غوزه پنبه داشتند، بلکه آنها به طور معنی ‏داری بر برخی ویژگی های فیزیولوژیک در دو غلظت کشنده و زیرکشنده موثر بودند. https://arpp.tabrizu.ac.ir/article_19712_e6892bac1733325bd4234ddd077f5533.pdf