دانشگاه تبریز پژوهش های کاربردی در گیاهپزشکی 2383-1855 13 4 2024 12 21 Biocontrol efficacy of some Trichoderma species against Paecilomyces formosus, the causal agent of oak dieback in Zagros forests بررسی اثر بیوکنترلی برخی از گونه‌های Trichoderma روی Paecilomyces formosus عامل بیماری سرخشکیدگی درختان بلوط در جنگل‌های زاگرس 415 430 19345 10.22034/arpp.2025.19345 FA رضوان سوری گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران. صمد جمالی گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران. Journal Article 2024 05 31 Oak dieback disease caused by <em>Paecilomyces formosus</em> is emerging as a serious threat to forests in western Iran, particularly Kermanshah province. To date, no management practices have been implemented against this pathogen. The use of chemical coumponds is not recommended in these sensitive ecosystems; therefore, finding sustainable and environmentally friendly biological control methods are essential. In this study, the biocontrol potential of nine <em>Trichoderma</em> species (<em>Trichoderma arundinaceum</em>, <em>T. asperellum</em>, <em>T. avecolar</em>, <em>T. brevicompactum</em>, <em>T. crassum</em>, <em>T. koningii</em>, <em>T. koningiopsis</em>, <em>T. longibrachiatum</em>, and <em>T. virens</em>) against <em>P. formosus</em> was evaluated under laboratory and greenhouse conditions. The results showed that <em>T. virens</em> and <em>T. koningii</em> had the greatest effect on reducing <em>P. formosus</em> growth in the dual culture assay, <em>T. virens</em> and <em>T. brevicompactum</em> in the fungal extract assay, and <em>T. brevicompactum</em>, <em>T. koningiopsis</em>, and <em>T. longibrachiatum</em> in the volatile compounds assay. In pathogenicity tests under laboratory and greenhouse conditions, all <em>Trichoderma</em> species significantly reduced the length of <em>P. formosus</em>-induced cankers. <em>Trichoderma brevicompactum</em> and <em>T. arundinaceum</em> were the most effective fungi in reducing the length of <em>P. formosus</em>-induced cankers in the laboratory and greenhouse, respectively. بیماری<strong><em> </em></strong>سرخشکیدگی درختان بلوط ناشی از <em>Paecilomyces formosus</em> در حال تبدیل‌شدن به یک تهدید جدی برای جنگل‌های غرب ایران، به‌ویژه استان کرمانشاه است. تا کنون هیچ‌گونه اقدام کنترلی علیه این بیمارگر صورت نگرفته است. استفاده از سموم شیمیایی در این اکوسیستم‌های حساس توصیه نمی‌شود، بنابراین یافتن روش‌های کنترل بیولوژیکی پایدار و سازگار با محیط‌ زیست ضروری است. در این پژوهش اثر بیوکنترلی 9 گونه تریکودرما شامل <em>Trichoderma arundinaceum</em>، <em>T</em><em>. </em><em>asperellum</em>، <em>T. avecolar</em><em>،</em> <em>T. brevicompactum</em>، <em>T. crassum</em>، <em>T. koningii</em><em>، </em><em>T.</em> <em>koningiopsis</em>، <em>T</em><em>. </em><em>longibrachiatum</em> و <em>T</em><em>. </em><em>virens</em> روی <em>P. formosus</em><em> </em>در آزمایشگاه و گلخانه مورد ارزیابی قرار گرفت<em>. </em>نتایج نشان داد که گونه‌های <em>T</em>. <em>virens</em> و <em>T</em>. <em>koningii</em>  در آزمون کشت متقابل، <em>T</em><em>. </em><em>virens</em>  و <em>T</em>. <em>brevicompactum</em> در آزمون عصاره قارچی و <em>T</em><em>. </em><em>brevicompactum</em>، <em>T</em>. <em>koningiopsis</em> و <em>T</em>. <em>longibrachiatum</em> در آزمون ترکیبات فرار، بیشترین اثر را در کاهش رشد <em>P</em><em>. </em><em>formosus</em> داشتند. در بررسی آزمون بیماری‌زایی در شرایط آزمایشگاه و گلخانه، تمام گونه‌های <em>Trichoderma</em> به طور معنی‌داری باعث کاهش طول شانکر ناشی از <em>P</em><em>. </em><em>formosus</em><em> </em>شدند. گونه‌های <em>T</em>. <em>brevicompactum</em>  و <em>T</em>. <em>arundinaceum</em>  مؤثرترین قارچ‌ها در کاهش طول شانکر ناشی از <em>P</em>. <em>formosus</em>  به ترتیب در آزمایشگاه و گلخانه بودند. https://arpp.tabrizu.ac.ir/article_19345_bebb129088ecb0cd6b79c9c0a885dbfa.pdf